Je vertelt iets over je dag. Iets kleins, of misschien voor jou wel iets groots. Hij luistert, knikt, zegt "hmmm, vervelend zeg" of "oh goed van je hoor". En daarna gaat over wat jullie eten. "Hetzelfde als gister, schat, vond je lekker toch?"
Geen ruzie. Geen onverschilligheid. Hij is er gewoon niet echt ingedoken. En jij merkt dat je dat ook niet echt meer verwacht.
En dan leg je het voor jezelf uit. We hebben ook gewoon een druk leven. Dit gaat overal zo, na 5 jaar en twee kinderen. Hij is nu eenmaal niet zo'n prater, communiceren is lastig voor hem.
Maar toen je nog niet vanzelfsprekend was, toen hij je beetje bij beetje probeerde te veroveren, vroeg hij door. Toen wist hij wie jouw nieuwe collega was bij naam en rugnummer. Toen stelde hij die tweede vraag, en die derde. Voor iemand die "nou eenmaal niet zo goed communiceert" ging hem dat de eerste jaren prima af.
Wat er tussen toen en nu is gebeurd
Dat hij niet meer doorvraagt, betekent niet dat hij minder van je houdt of je niet meer ziet staan. Alleen, hij weet het antwoord al, denkt ie. Dus stelt hij de vraag niet. Welke vraag dan ook.
Dat is hoe je brein werkt. Het bouwt een werkbaar beeld van de ander, zodat je niet elke dag opnieuw hoeft uit te vogelen hoe iemand reageert op drukte of wat diegene nodig heeft na een rotdag. Best efficiënt dus. Alleen wordt dat beeld op een gegeven moment niet meer bijgewerkt, en leef je samen met een versie van elkaar van een paar jaar geleden.
Maar jullie zijn allebei veranderd. Soms hard en zichtbaar, maar meestal geruisloos. Niemand kondigt aan: ik denk sinds dit voorjaar anders over mijn werk by the way. Of: ik vind sinds een maand of 2 andere dingen belangrijk in het leven dan daarvoor trouwens. Je hoort het alleen als iemand ernaar vraagt.
Houd jezelf even de spiegel voor
Nu komt het confronterende deel: wanneer was jij voor het laatst écht nieuwsgierig naar hem? Of is jouw nieuwsgierigheid, door alles wat het dagelijks leven van ons vraagt, net zo goed weggezakt?
Niet "hoe was je dag". Niet het logistieke gesprek over wie morgen rijdt aangezien jij vorige keer gereden hebt. Nee, ik bedoel: wanneer heb jij hem voor het laatst iets gevraagd uit nieuwsgierigheid? Waarom hij eigenlijk zo graag naar die ene podcast luistert, of waarom hij steeds minder met die ene vriendengroep om gaat? Waarom hij geen zin heeft in zijn zakelijke diner aanstaande donderdag en misschien zelfs: hoe komt dat dan, dat je dat zo voelt?
Lang geleden? Dan is er goed nieuws. Het betekent dat er een knop is die jij zelf kunt omzetten, zonder dat je eerst een Groot Gesprek hoeft te voeren over hoe het gaat tussen jullie en of hij je nog wel ziet staan. Want daar krijg je bovenstaande confronterende vraag gegarandeerd in je eigen gezicht terug.
Nieuwsgierigheid is namelijk niet altijd alleen maar een gevoel dat je overkomt. Het is iets wat je doet. En het is aanstekelijk: iemand die zich echt gezien voelt, gaat bijna vanzelf terugvragen. Forceer het in het begin dus maar een beetje. Het voelt de eerste keer na lange tijd misschien even onnatuurlijk, maar hoe erg is dat? Het hoort erbij. Relaties, met wie dan ook, vragen om onderhoud. Niets gaat vanzelf.
Drie dingen die aantoonbaar werken
1. Ga de kleine momentjes opmerken (en erop reageren)
John Gottman noemt ze bids: kleine pogingen van je partner om aandacht, bevestiging of contact te krijgen. Van een blik of een grapje tot een vraag om advies. Hij laat een filmpje zien. Hij zegt iets over de buurman. Hij zucht bij zijn laptop.
Gottman volgde pasgetrouwde stellen zes jaar lang. De stellen die nog bij elkaar waren na het onderzoek, gingen in 86% van de gevallen op zo'n moment in. De stellen die gescheiden waren, deden dat in 33% van de gevallen.
Dit zijn geen gesprekken waarvoor je ruimte moet maken of energie moet vinden. Het zijn momenten van twee seconden.
Je opdracht voor deze week: merk ze op en reageer. Kijk op van je telefoon. Stel één vraag terug.
Hij zit op de bank en zegt: "Huh, mijn oude collega is naar Portugal verhuisd." Je kunt "hm" zeggen terwijl je de was verder opvouwt. Dat is niet per se afwijzing of desinteresse, je bent gewoon bezig. Maar je kunt ook twee seconden opkijken en zeggen: "Echt? Zou jij dat ooit willen?" Grote kans dat je dan iets hoort wat je nog niet wist. Niet over die collega, over hem.
2. Vraag door als het goed gaat, niet alleen als het slecht gaat
Dit is misschien wel het meest onderschatte punt. Onderzoek van Shelly Gable liet zien dat hoe iemand reageert op het goede nieuws van zijn partner sterker samenhing met de kwaliteit van de relatie — en met de kans op een breuk twee maanden later — dan de reactie op slecht nieuws.
En er is maar één reactie die echt bijdraagt: actief en constructief, dus oprecht enthousiasme plús concrete vervolgvragen. Een lauw "wat leuk" blijkt bijna net zo schadelijk als een negatieve reactie.
Concreet: als hij vertelt dat iets goed ging, stel dan twee vervolgvragen. "Wat zei hij precies?" "Lekker hoor! Hoe voelde dat?" Dat is het. Twee vragen.
3. Zet elkaar in een nieuwe situatie
Je kunt moeilijk nieuwsgierig zijn naar iemand die je alleen ziet in situaties die je al vierhonderd keer hebt gezien. Arthur Aron onderzocht wat er gebeurt als stellen samen nieuwe, prikkelende dingen doen in plaats van hun vaste routine: ze verveelden zich minder in hun relatie en beoordeelden die als beter. In vervolgstudies ging het om zoiets simpels als één nieuwe activiteit van anderhalf uur per week.
Let op: nieuw, niet duur of spannend. Een route lopen die jullie niet kennen. Samen iets leren waar jullie allebei slecht in zijn. Samen gehaktballen maken (beide eigen pan, game on) in plaats van om en om koken. Een zelf samengestelde wijnproeverij doen thuis. Het punt is dat je hem ziet reageren op iets waarvan je nog niet wist hoe hij erop zou reageren, en vice versa.
Begin vanavond klein
"Welk nummer zet jij het vaakst op als je in de auto je playlist aanzet? Waarom juist dat nummer dan?"
De titel is, er vanuitgaande dat hij niet de eerste hit van K3 uitkiest, niet per se interessant. Het antwoord op "waarom" wel. "Omdat het me rustig maakt, omdat ik het draaide toen ik net was verhuisd, omdat het het enige is waarbij ik hard durf mee te zingen."
Daar leer je hem opnieuw kennen. Niet wie hij was toen jullie elkaar ontmoetten, maar wie hij vandaag is.
Stel één vraag. En dan nog één. Nogmaals: werkt aanstekelijk.
Dit werkt trouwens net zo goed bij je moeder, je beste vriendin en de collega waar je al drie jaar naast zit.
0 reacties